Er risinn ķ Torfajökli aš vakna til lķfsins?

Torfa­jök­ull gaus sķšast įriš 1480 en žaš sama įr fęddist landkönnušurin Ferdinand Magellan og Domenico Ghirlandajo mįlaši žį heilagan Jeremķas meš gleraugu, (en hann hefur sķšan veriš verndardżrlingur gleraugnasmiša)Jökullinn er nefndur eftir Torfa Jónssyni frį Klofa į Landi ķ Rangįrvallasżslu, sem įtti ķ strķši viš marga og vann sér žaš m.a. til fręgšar aš taka Lénharš fógeta af lķfi. Vegna drepsóttar sem upp kom flutist hann bśferlum frį Klofa og upp į Landmannaafrétt rétt viš Tofajökul.  

Torfajökulseldstöšin er um margt merkileg.  Askjan, sem er stęrsta askja landsins nęr yfir 200 fer­kķló­metra og er mišja hennar viš Hrafntinnu­sker. Merki eru um grķš­ar­lega öflug žeytigos ķ kerf­inu sem hafa skilaš allt aš 20 km3. af gos­efnum. Angi śr Bįrš­ar­bungu­kerf­inu teygir sig inn ķ Torfa­jök­uls­kerfiš og hefur valdiš end­ur­teknum kvikuinn­skotum ķ žaš. Kvika getur einnig borist śr vestri, śr Vatnafjallakerfinu, sem hugsanlega tengist Heklu. Atburšarrįsin virš­ist endurtaka sig nokkuš reglu­lega į 6–700 įra fresti, fyrst um įriš 100, sķšan įriš 870 og  sķš­ast įriš 1480 og ętti žvķ aš vera fariš aš stytt­ast ķ nżtt gos. Hugsanlegt er, aš aukinn óróleiki ķ Bįrš­ar­bungu und­an­farna tvo įratugi geti į end­anum leitt til öflugrar gos– og rek­hrinu į žessum slóšum. Mun Torfarisinn nś vera aš vakna til lķfsins öllum aš óvörum? Žaš gęti vissulega oršiš sögulegt...

torfi
Skjalftar ķ Torfa 3. įgśst 2017

heimildir:

http://www.eldgos.is/torfajokull
http://www.vedur.is/um-vi/frettir/bigimg/2239?ListID=0
http://www.snerpa.is/net/thj

Žeim sem hafa įhuga į jaršfręši Torfajökulssvęšinu skal bent į ķtarlega skżrslu Orkustofnunar frį 2001: Ķ Torfajökli 


Hęttum aš śša garša meš eitri! Verndum bżflugurnar

Žegar bżflugan deyr, žį deyja blómin.

Tķmi garšaśšunar daušans er aš hefjast. Eiturpésar ganga um meš eiturkśta og gasgrķmur. Eiturgufur žrengja sér inn um glugga og gęttir. Krakkar og kettir kasta upp, fulloršnum veršur bumbult.

Skordżraeitriš heitir "permetrķn". Žaš er eitraš fyrir menn og spendżr en banvęnt fyrir nęr öll skordżr; fišrildalifrur, blašlżs, maura, köngulęr, allar flugur jafnt bż- sem hunangsflugur. Permetrķn drepur allt lķf ķ garšinum. Žaš drepur fiska og žaš getur valdiš ofnęmi hjį fólki. Žaš strįdrepur ketti. Žaš brotnar žó fljótt nišur en er mjög öflugt į mešan žaš er virkt.

Eitriš drepur öll skordżr, jafnt gagnleg sem "ógagnleg".
Garšaśšun raskar lķfrķki nįttśrunnar.
Garšaśšun er hryšjuverk gegn lķfrķkinu.

Mikil vandamįl hafa skapast vķša t.d. į Bretlandseyjum. Žar er hunangsflugan horfin. Bżflugur eru aš hverfa ķ Bandarķkjunum. Žetta veldur žvķ aš blóm og jurtir aš żmsum toga frjóvgast ekki lengur. Lķfrķkinu hefur hnignaš stórlega.

Til eru ašrar einfaldar leišir til aš halda skašlegum skordżrum ķ skefjum en garšaśšun meš banvęnu eitri. T.d, meš žvķ aš velja réttar tegundir gróšurs ķ garša. Tryggja nęgilegt vatn og nęringu. Śša bara meš vatni į vorin žegar fišrildalifrur kvikna.

Verndum lķfrķki nįttśrunnar. Slįum skjaldborg um hunangsfluguna.

humla
Heilbrigš humla aš störfum

 

Įhugaveršir hlekkir:


Bumbebees in Crisis
The Honey Bee Crisis 
Um garšaśšun (Įrni Davķšsson)
https://Xerces.org/pesticides/


Landakotsspķtali - Landspķtali - Sagan sem ekki mį gleymast

Įriš 1901 lį fyrir Alžingi Ķslendinga frumvarp um byggingu Landspķtala meš 24 sjśkrarśmum. Žingmenn voru ekki į eitt sįttir um byggingu spķtalans (gisp!). Žį bušust fįtękar nunnur af reglu heilags Jósefs til aš reisa og reka spķtala ķ Reykjavķk meš įkvešnum skilyršum. Ekki leist mönnun į žęr hugmyndir (gisp!) og var Landspķtalafrumvarpiš sömuleišis fellt. Nunnurnar lögšu žó ekki įrar ķ bįt og meš söfnunarfé sem Jón Sveinsson (Nonni) safnaši ķ Frakklandi, Belgķu og vķšar til byggingar St. Jósefsspķtala ķ Reykjavķk, višbótarsöfnunarfé og lįni erlendis frį var hafist handa viš byggingu spķtalans. Hornsteinn aš nżrri spķtalabyggingu į Landakotshęš var lagšur ķ lok aprķl 1902 og var spķtalinn vķgšur 16. október sama įr. 

Ķslenska rķkiš sveik į sķnum tķma žann samning, sem geršur hafši veriš viš nunnurnar ķ Landakoti fimm įrum įšur en samningur rķkisins viš žęr rann śt og flęmdu žęr śr landi žó svo Landakotsspķtalinn hafi į sķnum tķma veriš eina sjśkrahśsiš sem rekiš var meš hagnaši (gisp!) hér į landi og eina kennslusjśkrahśs landsins ķ yfir žrjįtķu įr.

Žar meš hófst Der Untergang hins ķslenska heilbrigšiskerfis en aš öllum lķkindum žarf einhvers konar karmasérfręšing til aš leišbeina ķslenskum rįšamönnum um žaš hvernig hęgt er aš snśa žeirri slęmu žróun viš. Žaš veršur ekki gert meš auknum fjįraustri ķ kerfiš eingöngu. 

Keep it Simple!
BB King

Landakot_700
St:Jósefsspķtalinn Landakoti

Sundabraut, flóttaleiš til betri byggša?

Hringbrautin er sprungin. Miklabrautin er sprungin. Įrtśnsbrekkan er sprungin. Hvernig eigum viš aš komast śt śr borginni ef vį ber aš höndum svo sem eldgos eša önnur hętta? Hvernig er hęgt aš leysa umferšaröngžveitiš ķ borginni?

Talsverš umręša hefur veriš undanfarna daga um Sundabraut, sem hefur veriš į ašalskipulagi Reykjavķkur allt frį įrinu 1984. Borgaryfirvöld hafa dregiš lappirnar varšandi varanlegar lausnir į umferšarmįlum borgarinnar og bęta viš fleiri umferšarljósum og hringtorgum. Hringbraut heitir sķnu nafni af augljósum įstęšum, hśn įtti aš vera hluti af hringbraut um borgina. Enginn heilvita mašur getur veriš į móti mislęgum gatnamótum t.d. į Bśstašavegi og lagningu Sundabrautar og Skerjabrautar, sem myndu gjörbylta umferšinni ķ borginni. Nś rķkir algjör hśsnęšis- og lóšaskortur ķ borginni. Žessar framkvęmdir myndu a.m.k. hleypa unga fólkinu, framtķšarśtsvarsgreišendurm landsins śt śr borginni į skjótan hįtt į leiš žeirra śt ķ nįgrannasveitafélögin žar sem umferš er greišari og žar sem ungt fólk hefur žó enn einhvern möguleika į aš koma sér upp žaki yfir höfušiš. Ķ Reykjavķk eru allir fastir ķ Įrtśnsbrekkunni og bśa enn hjį mömmu. 

dagur_sundabraut
 

Lambakjötsfjalliš - Einföld lausn

Stjórnvöld įętla aš eyša 100 milljónum ķ markašssetningu į ķslensku lambakjöti ķ śtlöndum, svo ekki komi til veršlękkana į kjöti hér į landi. Ķslenskir neytendur skulu borga fullt gjald fyrir lambalęriš, hvaš sem žaš kostar. 
Ef 100.000.000 krónurnar skila įrangri žį į eftir aš flytja kjötiš til śtlanda meš ęrum višbótarkostnaši. Ķslendingar eru jś bjįnar upp til hópa, žaš vita menn.

En žaš er til einföld lausn į žessari vitleysu en žaš er "Lambakjötspassinn", sem einungis er ętlašur erlendum feršamönnum hér į landi. Meš passanum geta śtlendingar keypt lambakjöt ķ verslunum og į veitingastöšum hér į landi į mun lęgra verši en ķslenskur almśgi. Žetta eykur įnęgju feršamanna, feršamannastraumurinn til landsins eykst, kjötfjalliš minnkar, gjaldeyrisforšinn stękkar, verslanir og veitingahśsin blómstra, gengiš hękkar, skortur veršur į lambakjöti sem hękkar veršiš enn meira til landsmanna, rķkiš sparar, rķkiš gręšir og allir verša aftur įnęgšir, nema almenningur ķ landinu.  En žaš er aukaatriši.

Keep it simple!
BB King
 

345-bakad_lambalaeri_grasker_forsida
Lambalęri og mešlęti

 

   


Fibromyalgia - Vefjagigt - Einföld lękning er til!

Fibromyalgia syndrome eša vefjagigtarheilkenni er ekki sjśkdómur heldur įstand. Slęmt įstand. Žeir sem žjįst af vefjagigt eru ekki veikir heldur žjįst žeir af śtbreiddum einkennum, sem lżsa sér sem dreifšir verkir um allan lķkamann, žreyta, höfušverkir sem lķkjast mķgreni, verkjapķlur ķ höndum og fótum og aukin nęmni fyrir léttri snertingu. Žeir eru nįnast aldrei śthvķldir eftir nętursvefn og stundum fylgir nišurgangur og hęgšatregša.
Żmiss konar mešferš hefur veriš reynd t.d. żmis lyf, en meš lélegum įrangri. Einstaklingar sem žjįst af žessu įstandi eru oftar en ekki mjög leitandi og tilbśnir til aš reyna nęstum hvaš sem er til aš öšlast betri lķšan og heilsu.
Nżlega birtist grein um mešferš į vefjagigt ķ virtu alžjóšlegu vķsindatķmariti, Annals of Rheumatic Diseases žar sem hópur 18 gigtarsérfręšinga, annarra heilbrigšisstarfsmanna og sjśklinga frį 12 Evrópulöndum gaf śt nżjar leišbeiningar um mešferš vefjagigtar. Žessar leišbeiningar byggjast į nįkvęmri heildarrannsókn į žeim fjölmörgu vķsindalegu rannsóknum, sem žegar liggja fyrir fyrir um mešferš vefjagigtar og tölfręšilegri śrvinnslu, meta-analysis į žeim upplżsingum.

Nišurstašan śr žessari vķštęku rannsókn er, aš sś mešferš sem skilar bestum įrangri er žolžjįlfun, ž.e. aerobiskar ęfingar og styrktaržjįlfun. Gigtarlęknar hafa reyndar i įratugi talaš fyrir žessari mešferš žar sem stórar rannsóknir ķ USA höfšu įšur bent ķ sömu įtt, en oft fyrir daufum eyrum. Nś er kom vķsindaleg sönnum fyrir žvķ aš žetta er besta (og einfaldasta) mešferšin viš vefjagigt! Einnig er męlt meš żmsum öšrum leišum svo sem nįlarstungum, tai chi, hugleišslu, sįlfręšivištölum og slökun.

Athygli vekur aš lyfjamešferš hefur harla lķtiš gildi viš mešferš į vefjagigt. T.d. er alls ekki męlt meš hefšbundnum svefnlyfjum eša bólgueyšandi lyfjum (NSAIDs). Menn ętti alls ekki aš įvķsa vissum gešlyfjum svo sem sérhęfšum serótónķnendurupptökuhemlum (SSRIs) eša mónóamķnoxidasa-hemlum (MOA). Almennt er męlt meš žvķ aš takmarka lyfjanotkun sem mest.

Hér er um aš ręša einfalda laust į flóknu vandamįli. Mķn reynsla er žó sś, aš margir trśa ekki į einfaldar lausnir, sem gerir mįliš flóknara.

Keep it Simple!
B.B. King


Kratakrķsa ķ Evrópu

Samfylkingin er horfin. Hśn hvarf fyrir horn žar sem hśn bķšur nś eftir žvķ aš ķslenska žjóšin óski eftir žvķ aš taka upp evru og ganga ķ ESB. Eitthvaš sem žjóšin hefur aldrei bešiš um. Žaš er afar undarlegt aš hér į landi eru enn til stjórnmįlaflokkar sem byggja stefnu sķna į žvķ aš ganga ķ ESB. Mönnum er žaš fyrir löngu oršiš ljóst, aš ESB veitir ENGAR varanlegar undanžįgur. Žaš er tįlsżn.
Jafnašarstefnan į undir högg aš sękja ķ Evrópu, einkum į Ķtalķu eftir žjóšaratkvęšagreišsluna og ķ Frakklandi, ef marka mį skošanakannanir. Jafnašarmannaflokkurinn er aš hverfa ķ Hollandi og ķ Póllandi komst flokkur krata ekki į žing. Ešalkratinn Martin Schulz er horfinn af Evrópužinginu.   

Hęgri stefnan viršist vera ķ mikilli uppleiš ķ valdamestu rķkjum Evrópu, ž.e. ķ Žżskalandi, Frakklandi, Bretlandi, Ķtalķu og į Spįni. Ef fram heldur sem horfir verša Svķar eina fjįrhagslega vel stadda rķkiš ķ Evrópu žar sem jafnašarmenn rįša rķkjum.

Margir jafnašarmenn ķ Evrópu eru óįnęgšir meš žį žróun, sem oršiš hefur ķ millirķkjavišskiptum einkum ķ sambandi viš TTIP og CETA og ašhaldsašgeršir og nišurskurš ESB og rašir žeirra tvķstrast bęši lengra til vinstri og jafnvel til hęgri. Velgengni hęgri flokka ķ Evrópu er mest žar sem menn sjį atvinnuleysi, flóttamannavandamįl og alžjóšavęšingu sem sķna helstu ógn. 

Į Ķslandi eru menn ķ ešli sķnu upp til hópa kristilegir demókratar. Jafnrétti, bręšralag og frelsi eru okkar bošorš, žó meš įherslu į frelsiš.

Martin Schulz
Martin Schulz



 


Nżr gjaldmišill viš Mišjaršarhafiš?

Ķtalir eru ķ bobba. Fylgismenn evrunnar lofušu į sķnum tķma hęrri launum (ž.e. fleiri evrum) fyrir minni vinnu. Reyndin var allt önnur. Ķ dag eru kosningar į Ķtalķu. Žar fer fram žjóšaratkvęšagreišsla um afar mikilvęgar stjórnarskrįrbreytingar. Forsętisrįšherrann Matteo Renzi, fyrrum borgarstjóri ķ Florenz var aš mati margra bjartasta von žjóšarinnar žegar hann komst til valda fyrir um žremur įrum sķšan eftir fall Berlusconis. Renzi žykir nś höfša til Evrópusinna, ķtölsku elķtunnar ķ Toscana en sķšur til almśgans, sem nįnast sveltur. Ķtölsku bankarnir eru fallnir. Atvinnuleysi er nś um 12% og hefur ekki veriš meira ķ įrtugi. Renzi er oršinn tįkn stöšnunar og afturhalds. Hann leggur nś fram róttękar stjórnarskrįrbreytingar, sem myndu breyta störfum žingsins og auka völd ķtölsku stjórnarinnar. Breytingarnar felast einkum ķ žvķ, aš draga śr įhrifum og sjįlfstęši einstakra héraša ķ Ķtalķu, og aš minnka völd nešri deildar ķtalska žingsins (Senato della Repubblica).

Andstęšingar Rensis hafa gagnrżnt žessar breytingar haršlega einkum talsmenn fimmstjörnuflokksins (Movimento 5 Stelle ) meš hinn žrķtuga Luigi Di Maio ķ fararbroddi gęti hugsanlega oršiš nęsti forsętisrįšherra Ķtalķu žar sem flokkur hans er oršinn jafn stór eša stęrri en Lżšręšisflokkur Renzis. Hann telur ekkert vit ķ einum gjaldmišli (evrunni) ķ Evrópu einkum löndunum ķ kring um Mišjaršarhafiš. Hann vill aš žingmenn sitji ekki lengur į žingi en tvö kjörtķmabil og hann vill lękka laun žingmanna.  Hann vill setja reglur um lįgmarkslaun, taka upp nżjan gjaldmišil ķ staš evrunnar, endurskoša ašildina aš ESB, draga śr śtgjöldum til hernašarmįla, lękka skatta og draga śr völdum og įhrifum ķtalska rķkisins og draga śr spillingu ķ stjórnkerfinu meš nżrri lagasetningu.
Ef ķtalska žjóšin segir "Nei", žį segir Renzi af sér og žaš mun vęntanlega hafa mikil įhrif į ķtölsk hlutabréf og banka, sem sitja uppi meš ónżt lįn og žaš mun aftur hafa įhrif til enn meiri lękkunar į gengi evrunnar. 
Nśgildandi stjornarskrį, sem er frį 22 December 1947 er mjög mikilvęg ķ augum margra Ķtala ekki sķst til aš višhalda stöšugleika og hindra uppgang öfgaafla svo sem fasisma. 
Hvernig sem allt fer, žį veršur afar spennandi aš fylgjast meš žróun mįla į Ķtalķu į nęstu vikum og mįnušum. 

Višbót kl 22:20
Śtgönguspįr benda til žess aš ķtalska žjóšin hafi sagt skżrt "Nei". 

o-LUIGI-DI-MAIO-facebook
Luigi Di Maio


ref.
The Guardian
The Independent
CNN
svd.se
Wikipedia


Ķslenska krónan - góšur kostur fyrir fjįrfesta

Ķslenski fjįrmįlamarkašurinn er oršinn einn įhugaveršasti valkosturinn ķ heiminum fyrir erlenda fjįrfesta.  Fjįrhagur ķslenska rķkisins stendur nś meš miklum blóma į mörgum veigamiklum svišum. Ķslenska krónan er oršinn traustur gjaldmišill į nżjan leik. Menn treysta krónunni.   

Bśast mį viš, sé mišaš viš śrslit Alžingiskosninganna ž. 29. oktober s.l. aš ķslensk stjórnvöld muni halda įfram į žeirri braut, sem žegar hefur veriš mörkuš til enn meiri fjįrmįlalegs stöšugleika og hagsęldar.  

Ķslenska krónan hefur gegnt afar mikilvęgu hlutverki ķ žessu sambandi ekki sķst ķ tengslum viš vaxtamunavišskipti og er žvķ mikilvęgt aš ašhaldsašgeršir stjórnvalda t.d. ķ banka- og gjaldeyrismįlum skerši ekki žessa hagstęšu eiginleia ķslensku krónunnar sem frjįls og óhįšs gjaldmišils.

krona

ref.
http://seekingalpha.com/article/4018879-worlds-investable-currency


Sżrland - Aleppo brennur

Hvers vegna brennur Aleppo?
Strķšiš ķ Sżrlandi hefur nś staši ķ um fimm įr. Žaš er erfitt aš gera sér fyllilega grein fyrir žvķ hvers vegna Rśssar halda įfran aš murka lķfiš śr ķbśum Aleppo meš ašstoš rķkisstjórnar Bashar al-Assads. Fyrir žessum atburšum eru žó margar įstęšur, bęši stjórmįlalegar og hernašarlegar. 

Aleppo
Aleppo hefur ķ margar aldir veriš stęrsta borg Sżrlands og žrišja stęrsta borg rķkis Ottómana. Žar bśa rśmlega tvęr milljónir manna og fyrir styrjöldina, sem nś geysar žar var hśn mesta višskiptaborg landsins. Saga borgarinnar nęr aftur til 5000 f.Kr. og hafa mörg hverfi borgarinnar veriš nęr óbreytt frį 12. öld ž.e. frį žeim tķma, er Ķslendingar hófu aš rita Ķslendingasögurnar. Ķbśar borgarinnar eru flestir Sśnnķtar. Borgin hefur veriš į valdi uppreisnarmanna ķ Sżrlandi og žvķ yrši žaš bęši hernašarlegur og um leiš sįlfręšilegur sigur fyrir stjórn Assads aš nį borginni aftur į sitt vald. Hernašur Assads gengur śt į žaš aš einangra einstök svęši, sem eru į valdi uppreisnarmanna og einbeita sér aš žeim fremur en aš hefja allsherjarįrįs į žį.      

Rśssar og Sżrlendingar hafa veriš bandamenn frį 6. įratug sķšustu aldar. Žetta samband styrktist į 8. įratugnum žegar fašir Bashar al-Assads, Hafez al-Assad komst til valda. Rśssar vilja višhalda žessu trausta sambandi žjóšanna. Vesturveldin steyptu Gaddafi af stóli ķ Lżbķu įriš 2011 og Rśssar vilja koma ķ veg fyrir aš žeir atburšir endurtaki sig ķ Sżrlandi og hindra aš Bandarķkjunum takist aš koma stjórnum fleiri rķkja frį völdum. Žeir lķta į žįtttöku vesturveldanna ķ strķšinu eingöngu sem višleitin žeirra til aš koma stjórn landsins frį völdum fremur en hernašarķhlutun af mannśšarįstęšum.

Eina herstöš Rśssa viš Mišjaršarhafiš er ķ Sżrlandi. Žar er bęši herflugvöllur og höfn fyrir herskip. Stefna Rśssa er aš hafa herstöšvar sem vķšast ķ heiminum eins og ķ kalda strķšinu og var nżlegt hernašarbrölt žeirra į Krķmskaga lišur ķ žeirri žróun.

Barįttan gegn hryšjuverkasamtökum. Pśtķn telur aš ef stjórnarskipti yršu ķ Sżrlandi myndi žaš leiša til śtbreišslu ķslamskra hryšjuverkasamtaka. Žess ber žó aš geta aš meš žvķ aš ganga til lišs viš Assad žį ganga Rśssar um leiš til lišs viš Ķran og Hizbollah, sem stjórnaš er af Sjķta-mśslimum. Žaš getur aftur leitt til įrįsa į žį frį hryšjuverasamtökum Sśnnķta, svo sem ķslamska rķkinu. Žaš er žvķ ekki bęši sleppt og haldiš ķ žessu efni.

Hvar endar žetta? 

Žįttaka Rśssa ķ strķšinu ķ Sżrlandi getur haft slęm įhrif į annars gott samband žeirra viš önnur rķki ķ mišausturlöndum svo sem Ķsrael, Egyptaland og Tryrkland. Žetta, įsamt hįum śtgjöldum til hernašarins svo og fall rśssneskra hermanna getur haft įhrif į įkvaršanir Rśssa um įframhandandi strķšsrekstur ķ Sżrlandi. 

Pśtķn heldur žó įfram aš kasta sprengjum į Aleppo, žrįtt fyrir įlyktanir Sameinušu žjóšanna og getur Aleppo žvķ aušveldlega žróast ķ nżtt Rwanda eša Srebrenica

HI282020250

Sheraton hóteliš ķ Aleppo

ref.
Svenska Dagbladet
The Guardian
Al Jazeera
The Independent


Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband